هر آنچه که باید از پهپاد MQ-۱ بدانید

پهپاد MQ-۱ یکی از تسلیحات مهم، سرّی و راهبردی ارتش آمریکاست. از سال ۱۹۹۵ این پهپاد توسط نیروی هوایی آمریکا برای عملیات‌های شناسایی و رزمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سپاه پاسداران که چندین سال است فرایند تولید پهپادهای خود را آغاز نموده، پس از شکار این پهپاد در خاک ایران، از مهندسی معکوس آن بهره گرفت و در نتیجه پهپاد شاهد ۱۲۹ تولید شد که به پهپاد MQ-۱ ایرانی شهرت دارد.

پهپاد MQ-۱ در پی اعلام نیاز آژانس اطلاعاتی آمریکا(CIA) و پنتاگون، به عنوان یک پهپاد کوچک و سبک ولی قدرتمند تولید شد.

در ابتدا یعنی اوایل سال ۱۹۸۰ که تحقیقات اولیه برای ساخت این هواپیما انجام می‌شد، تنها هواپیمایی سبک و کوچک برای عملیات جاسوسی و شناسایی مدنظر بود.

پس از موفقیت طرح‌های اولیه، قابلیت حمل دو موشک و مهمات دیگر نیز به آن افزوده شد تا در سال ۱۹۹۴ برای اولین بار در عملیات رزمی نیز از پهپاد MQ-۱ استفاده شود.

با تکمیل طرح این پهپاد و قابلیت‌های کامل آن، بکارگیری این پرنده در ارتش آمریکا گسترش یافت. به طوری که گفته می‌شود از سال ۲۰۰۹ ارتش آمریکا ۱۹۵ فروند از این پهپاد در اختیار داشته و در عملیات‌های مختلف از آن استفاده می‌کند.

البته آمار تلفاتی که از پهپاد MQ-۱ آمریکایی منتشر شده نیز قابل توجه است. ظاهراً نیروی هوایی آمریکا ۷۰ فروند پهپاد MQ-۱ را در اثر سقوط، ۵۵ فروند را به دلیل خطای انسانی، ۴ فروند را در اثر برخورد موشک از دست داده است.

مشخصات فنی این پهپاد به شرح زیر است :

طول: ۲۲/۸ متر
ارتفاع: ۱/۲ متر
وزن پهپاد به تنهایی: ۵۱۲ کیلوگرم
حداکثر وزن پهپاد به همراه تسلیحات: ۱۰۲۰ کیلوگرم
موتور: موتور روتاکس ۹۱۴ اف با توان ۱۱۵ اسب بخار
انواع موتور پهپاد
طول بال: ۸/۱۴ متر
سرعت: ۲۱۷ کیلومتر در ساعت
سرعت کروز: ۱۶۵ کیلومتر
برد: ۱۲۵۰ کیلومتر
سقف پرواز: ۷۶۲۰ متر
تسلیحات: دو موشک ضد تانک لیزری هلفایر یا چهار موشک استینگر یا شش موشک هوا به زمین هدایت لیزری و ماهواره‌ای گریفین

شناسایی سیگنال‌های الکترونیک و جمع‌آوری آنها، اخلال در سامانه‌های الکترونیک، حمل رادار نقشه‌برداری و حمل تسلیحات ارزشمند از جمله مهمترین ویژگی‌های پهپاد MQ-۱ است.

افزایش گنجایش سوخت، افزایش راندمان موتور و آنتن‌های ارتباطی جدید از قابلیت‌هایی است که این پهپاد را به یکی از تسلیحات راهبردی ارتش آمریکا تبدیل نموده است.

سوخت پهپاد چیست؟

البته در سالهای اخیر مشخصات فنی پهپاد MQ-۱ ارتقا یافته و مدلهای دیگری از آن به بهره‌برداری رسیده است. به عنوان مثال پهپاد MQ-۱e دارای برد بیشتر، مداومت پرواز بدون تسلیحات تا ۶۰ ساعت و موتوری کم‌مصرف است. پهپاد MQ-۱c یک غلاف شناسایی در زیر بال دارد که برد آن با سیستم دید حرارتی بر ضد یک خودرو تا ۵۰ کیلومتر می‌رسد.

گفته می‌شود ارزش هر فروند پهپاد MQ-۱ در حدود ۲۱ میلیون دلار است. علاوه بر آن، نیروی هوایی آمریکا در توسعه این پهپاد اهداف خاصی را دنبال می‌کرد. به عنوان مثال سازگاری با بالگرد لانگ بو آپاچی یکی از این اهداف بود.

یکی از ویژگی‌های پهپاد MQ-۱ این است که توسط بالگرد لانگ بو آپاچی قابل کنترل است. لذا در مواردی که ورود به منطقه برای بالگرد خطرناک محسوب می‌شود پهپاد MQ-۱ به منطقه ارسال شده و توسط کابین جلوی بالگرد هدایت می‌شود. ارتش آمریکا بارها از این ویژگی برای انجام عملیات رزمی و شناسایی استفاده کرده است.

معرفی پهپادهای نظامی

دلاوران نیروی هوافضای سپاه پاسداران بارها موفق به شکار پهپادهای متجاوز به مرزهای کشورمان شده‌اند. دو نمونه از مهمترین پهپادهای شکار شده پهپاد RQ-۱ و پهپاد MQ-۱ آمریکایی است. هر دو این موارد از جدیدترین و قدرتمندترین پهپادهای روز دنیا هستند.

همچنین بخوانید : رونمایی از پهپادها و تسلیحات سپاه در پارک ملی هوافضا

نکته مهم‌تر اینکه محققان و مهندسان ایرانی در مرکز تحقیقات و جهاد خودکفایی هوافضای سپاه موفق شدند نمونه‌هایی مشابه این پهپادها را طراحی و تولید نمایند.

مهندسان ایرانی در اواخر دهه هشتاد اولین نمونه از پهپادهای شناسایی خود را با نام شاهد ۱۲۱ تولید کردند. این پهپاد از نوع شناسایی مراقبتی بود و با شعاع عملیاتی ۷۰۰ کیلومتر، حداکثر سرعت ۱۸۰ کیلومتر بر ساعت و مداومت پروازی ۱۰ ساعت و توانایی حمل محموله‌ای به وزن ۳۰ کیلوگرم مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

پس از شکار پهپاد MQ-۱ و رمزگشایی از داده‌ها و اطلاعات آن، مهندسی معکوس آن آغاز شد و در نهایت در مهرماه سال ۱۳۹۱ اولین پهپاد رزمی ایران با عنوان شاهد ۱۲۹ عرضه شد که به عنوان پهپاد MQ-۱ ایرانی شهرت یافت.

ویژگی ارزشمند این پهپاد، قابلیت هدف قرار دادن اهداف زمینی با استفاده از بمب‌های هوشمند”سدید” است. پهپاد شاهد ۱۲۹ با مداومت پروازی ۲۴ ساعته می‌تواند در فاصله ۱۷۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتری به اجرای عملیات رزمی بپردازد.

این پهپاد با سقف پروازی ۱۲۴۰۰۰ پا می‌تواند ۸ بمب سدید را با خود حمل کند.

نمونه ارتقا یافته پهپاد شاهد ۱۲۹ با قابلیت هدایت ماهواره‌ای و افزایش ۱۰۰ کیلوگرمی توان حمل در صحنه‌های مختلف عملیاتی به خوبی می‌درخشد. به همین خاطر نیروی دریایی نیز چندین فروند از این پهپاد را به کار گرفته و برای عملیات‌های گشت دریایی و رزمی مورد استفاده قرار می‌دهد.

برای آشنایی بیشتر با پهپادهای ایرانی کلیک کنید.